16 jun 2026 13:21

PortAware wapent haven- en scheepspersoneel tegen criminele beïnvloeding

Op 16 juni lanceerden de FOD Mobiliteit en Vervoer en het Nationaal Drugscommissariaat PortAware. Daarmee maken ze werknemers in havens en op schepen weerbaarder tegen criminele beïnvloeding. Nu fysieke beveiliging steeds strenger wordt, richten criminelen zich vaker op personeel om hun criminele activiteiten voort te zetten.

Manipulatie van medewerkers

Als logistieke toegangspoorten zijn onze havens erg aantrekkelijk voor criminelen. Ze worden dan ook steeds beter beveiligd. Daardoor verschuift de aanpak van criminelen: ze zetten steeds vaker in op zogenaamde social engineering. Door in te spelen op vertrouwen, groepsdruk of angst, overtuigen ze werknemers om informatie te delen of mee te werken.

Gepast reageren

Bewustzijn is het beste schild tegen die criminele invloeden. Via een website, video’s, drukwerk en later ook e-learningmodules krijgen werknemers inzicht in de technieken die criminelen gebruiken, zoals manipulatie en misbruik van vertrouwen. Door die mechanismen te herkennen, kunnen medewerkers sneller en bewuster reageren.

Samenwerking als troef

Hoewel sommigen slechte bedoelingen hebben, is de maritieme sector een hechte gemeenschap. In havens en op schepen werken mensen vaak in vertrouwen samen. Dat is een sterkte: wie in een moeilijke situatie zit, is nooit alleen. Een gesprek met een vertrouwenspersoon helpt om een uitweg te vinden.

Input uit de praktijk

PortAware is een initiatief van het DG Scheepvaart van de FOD Mobiliteit en Vervoer en het Nationaal Drugscommissariaat. Verschillende partners, waaronder de politie, het parket en de havens, hebben waardevolle input geleverd. Ook de UGent deelde belangrijke inzichten om medewerkers weerbaarder te maken. Dankzij die input sluit PortAware nauw aan bij de realiteit op de werkvloer. Medewerkers die weten dat ze grenzen kunnen stellen, beschermen zichzelf en de hele sector.

Herkennen, grenzen stellen, melden

Wie een verdachte situatie herkent en duidelijk grenzen stelt, maakt er best ook melding van. Dat kan via het meldplatform PortWatch. Daar kan iedereen anoniem verdachte situaties melden in en rond Belgische havens. Die meldingen worden opgevolgd door de politie.

Annelies Verlinden, minister van Justitie en Noordzee: “De mensen die in onze havens en op schepen werken, spelen een sleutelrol in de veiligheid van onze logistieke keten. Met deze campagne ondersteunen we hen om verdachte situaties te herkennen en gepast te reageren.”

Peter Claeyssens, Directeur-generaal Scheepvaart bij FOD Mobiliteit en Vervoer: “De maritieme sector steunt op vertrouwen, samenwerking en vakmanschap. We willen daarop voortbouwen en de medewerkers helpen om ook in moeilijke situaties de juiste keuzes te maken.”

Ine Van Wymersch, Nationale Drugscommissaris: “Wat kan je zelf doen? Hoe ga je om met verdacht gedrag of een verdachte situatie? Concrete situaties met concrete oplossingen, dat maakt deze campagne uniek. Alle havenmedewerkers en zeevarenden verdienen deze handvaten, zodat iedereen sterker in zijn schoenen staat. Een veilige werkomgeving is een zaak van iedereen en weerbare werknemers maken er de kern van uit.”