19 nov 2026 07:59

De Regie der Gebouwen zoekt aannemer voor de restauratie van de sokkel van de koepel van het Brusselse Justitiepaleis

De Regie der Gebouwen lanceerde op 17 november 2026 de overheidsopdracht om een aannemer aan te kunnen stellen voor de tweede fase van de gevelrestauratie van het Brusselse Justitiepaleis. Deze betreft de gevels van de uitgebreide sokkel van de koepel. De werken starten in 2027 en zouden duren tot 2030.

Vanessa Matz, minister van Modernisering van de Overheid, belast met Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, het Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid: “Na de restauratie van de gevel, die we sinds deze zomer dankzij de inzet van de Regie der Gebouwen en het vakmanschap van de verschillende betrokken vakmensen opnieuw in al haar pracht kunnen bewonderen, zetten we nu een nieuwe belangrijke stap met de werken aan de sokkel van de koepel. Ik verheug me op het begin van deze nieuwe fase. Zo komen we weer een stap dichter bij ons doel: het Brusselse Justitiepaleis tegen 2030, wanneer België zijn 200ste verjaardag viert, opnieuw in al zijn glorie laten schitteren.”

Restauratie van de gevels in vier fases

De gevels van het Brusselse Justitiepaleis worden in vier fases gerestaureerd. 

In augustus 2026 werd de eerste fase afgerond met de restauratie van de voorgevel, de erekoer en het peristilium. Deze werken startten in augustus 2023. 

De Regie der Gebouwen lanceert nu de overheidsopdracht om een aannemer te vinden voor de werken van de tweede fase, die de gevels van de uitgebreide sokkel van de koepel omvat. 

Herstel van steenachtige materialen en de koepel

Waterinfiltraties en roestende ankers vormen de belangrijkste oorzaken van schade aan de natuurstenen gevels van de uitgebreide sokkel van de koepel.

De volgende werken zullen uitgevoerd worden:

  • Reiniging van de gevels.
  • Restauratie van steenachtige materialen in de gevels. Om het oorspronkelijke uitzicht van het Justitiepaleis te behouden, worden hiervoor - net als bij de eerste fase - op maat gemaakte stenen gebruikt die afkomstig zijn uit de originele steengroeves, zoals Comblanchien uit de Franse Bourgogne-streek en blauwe hardsteen uit Soignies. 
  • Herstel van voegwerk om toekomstige waterinfiltraties te vermijden. 
  • Verwijderen of behandelen van verroeste ankers. 
  • Restauratie van het schrijnwerk in de gevels en de koepel. 
  • Restauratie van de vier grote bronzen beelden en acht griffioenen onder de koepel. 
  • Opfrissingswerken aan het interieur van de koepel ter hoogte van de vierkante tamboer. 
  • Lokaal herstel van de koperen bekleding en van de verweerde vergulding van de koepel zelf.
  • Installatie van architecturale verlichting van de gevels.

Voorafgaande studies en vergunning

Er werden voorafgaand studies uitgevoerd door PERSPECTIV architecten. Deze richtten zich op de bouwhistoriek, de stabiliteit, de gevelrestauratie, het gevelschrijnwerk, het lichtplan, de werfinstallatie en het interieur van de vierkante tamboer van de koepel.

De koepel en de uitgebreide sokkel werden met drones in 3D ingescand. Door een database te koppelen aan deze 3D-plannen, konden voor elk oppervlak de soort schade, het profiel of type en de materiaalsoort worden vastgelegd. Die database vormt ook de basis voor de gedetailleerde meetstaat en de restauratieplannen.

De unieke vergunning voor de tweede fase van de gevelrestauratie werd afgeleverd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op 31 maart 2026.

Steigers

De eerste steigers rond de sokkel van de koepel werden begin jaren 1990 geplaatst om de eerste voorbereidende studies mogelijk te maken voor de restauratie van de koepel van het Justitiepaleis, die werd uitgevoerd in 2001 en 2004.  Hierbij werd de structuur van de koepel versterkt en werden de koperen koepelbedekking, de raamkaders, de waterdichtingen en de technische installaties vernieuwd. De ornamenten van de koepel werden opnieuw gemaakt in een atelier en verguld. Na deze werken werden bijkomende steigers geplaatst om de uitgebreide sokkel van de koepel verder te kunnen onderzoeken.

Uitdagingen van de werf

De oppervlakte van de gevels van de uitgebreide sokkel van de koepel bedraagt ongeveer 20.000 m². Hoewel deze oppervlakte vergelijkbaar is met die van fase 1 van de gevelrestauratie (voorgevel), zal fase 2 complexer zijn. 

Omdat de gevels van fase 2 zich op het hoogste punt van het Justitiepaleis bevinden, zijn ze sterker blootgesteld aan de weersomstandigheden en daardoor meer beschadigd dan de gevels op straatniveau. Er wordt dan ook verwacht dat de hoeveelheid te behandelen natuursteen groter zal zijn dan tijdens de eerste fase.

Ook de aan- en afvoer van bouwmaterialen tussen de werfinstallaties en de werkzone vormt een belangrijke uitdaging. De verste werkzone zal zich namelijk op 120 meter van de torenkraan bevinden en op meer dan 80 meter hoogte ten opzichte van de werfinstallaties. Het is dus niet mogelijk om de steigers rechtstreeks met de torenkraan te bedienen, waardoor elk werftransport gefaseerd moet gebeuren. Om tot de bovenste niveaus te geraken, zijn telkens meerdere opeenvolgende hefmiddelen nodig. 

Opening offertes

Geïnteresseerde aannemers kunnen de overheidsopdracht raadplegen op eProcurement, het gratis platform voor de publicatie van overheidsopdrachten. 

Planning gevelrestauratie

De werken zouden in 2027 starten en in 2030 afgerond zijn, zodat de huidige steigers aan het Justitiepaleis verdwijnen tegen de 200ste verjaardag van België. 

Daarna starten fase 3 (gevels aan de kant van de De Wynantsstraat en de Wolstraat) en vervolgens fase 4 (gevel aan de kant van de Minimenstraat). Het doel is om alle gevels van het Justitiepaleis tegen 2035 te restaureren. 

Technische fiche (fase 2 van de gevelrestauratie)

  • Eigenaar: Belgische Staat
  • Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
  • Gebruiker: FOD Justitie
  • Totale oppervlakte gevels uitgebreide sokkel van de koepel: ongeveer 20.000 m²
  • Studies: PERSPECTIV architecten
  • Aannemer: nog te bepalen
  • Duurtijd van de werken: ongeveer 3 jaar