Een derde van de in België gecontroleerde goedkope elektronische apparaten voldoet niet aan de Europese normen
In het kader van een Europese controleactie analyseerde de FOD Volksgezondheid twaalf goedkope elektrische en elektronische apparaten die te koop zijn op de Belgische markt. Het resultaat: vier producten bevatten gevaarlijke stoffen in concentraties die hoger zijn dan de Europese wetgeving toestaat. De inspecteurs van de FOD Volksgezondheid haalden de producten uit de handel en stuurden verschillende dossiers naar de bevoegde autoriteiten.
België nam deel aan een Europese campagne die de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in goedkope elektrische en elektronische apparaten controleert. De inspecteurs van de FOD namen stalen van twaalf producten: 1 USB-stick, 3 gadgets voor huisdieren (lichtgevende halsband, bewegend speelgoed), 5 keukenapparaten (waterkokers, koffiemolen, citruspers), 1 gezichtsverzorgingsapparaat, 1 stijltang en 1 haardroger. De federale milieu-inspecteurs kochten al deze producten, die je voor minder dan 25 euro kan kopen, aan in fysieke winkels of via onlineverkoopplatformen van Belgische exploitanten en lieten ze vervolgens analyseren door een gespecialiseerd laboratorium.
Waarom zijn deze stoffen zorgwekkend?
De controles waren gericht op verschillende stoffen waarvan het gebruik binnen de Europese Unie strikt beperkt is: bepaalde zware metalen zoals lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom, broomhoudende vlamvertragers en diverse ftalaten.
Van de twaalf geanalyseerde producten bevatten er vier gevaarlijke stoffen in te hoge concentraties, vooral ftalaten, maar ook lood en cadmium. Deze vier problematische producten waren afkomstig uit China.
Komen deze stoffen in het milieu terecht of worden ze onjuist gerecycleerd, dan kunnen ze de bodem en het water verontreinigen en zich ophopen in de voedselketen. Door slijtage van materialen of tijdens de afvalverwerking kunnen ze ook in de lucht terechtkomen. Verschillende categorieën ftalaten worden erkend als hormoonverstoorder. Lood en cadmium zijn gevaarlijke stoffen die de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van foetussen en jonge kinderen kunnen beïnvloeden. Lood is ook geclassificeerd als een zeer zorgwekkende stof vanwege de gevaren bij inslikken of directe blootstelling.
Ook in de documentatie zijn overtredingen geconstateerd
De inspecteurs controleerden ook de verplichte informatie die bij de apparaten moet worden verstrekt. Daarbij stelden zij onregelmatigheden vast met betrekking tot:
- De Europese conformiteitsmarkering (CE)
- De milieu-informatie in de gebruiksaanwijzing
- De naam en het adres van een contactpunt in de EU
Al deze overtredingen hebben geleid tot verzoeken om de regelgeving na te leven.
Onze inspecteurs lieten de vier producten die te hoge concentraties aan gevaarlijke stoffen bevatten, uit de handel halen. Drie dossiers zijn doorgestuurd naar het openbaar ministerie; een vierde werd voor verdere afhandeling overgemaakt aan de Poolse autoriteiten. Deze producten zijn ook gemeld via Safety Gate, het snelle waarschuwingssysteem van de EU voor gevaarlijke niet-voedingsproducten.
Voor de tweede helft van 2026 zijn al nieuwe controles gepland.
Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie, belast met Duurzame Ontwikkeling Jean-Luc Crucke: Het verdedigen van onze normen en het waarborgen van een uniforme toepassing ervan – ook voor producten die online worden verkocht en geïmporteerd – betekent consumenten beschermen, bedrijven ondersteunen die de regels naleven en eerlijke concurrentie garanderen. Ook verkoopplatformen dragen verantwoordelijkheid binnen deze vertrouwensketen. Daarom zouden de sensibiliseringsinspanningen ten aanzien van de platformen – in het kader van de richtlijn betreffende verkoop op afstand (LdSD) – zich moeten richten op hoogrisicocategorieën en laaggeprijsde producten.
Advies voor consumenten
- Vermijd producten waarvan de prijs te laag lijkt. Het is onwaarschijnlijk dat deze aan de EU-normen voldoen.
- Controleer of de verkoper of leverancier een adres in Europa heeft. Binnen de EU is deze vermelding voor veel producten verplicht en maakt het mogelijk om bij problemen een verantwoordelijke op de Europese markt te identificeren.
- Let op de CE-markering en houd er rekening mee dat bepaalde imitaties (vaak ten onrechte „China Export“ genoemd) geen officiële EU-markeringen zijn en dus onjuiste of misleidende informatie kunnen bevatten.
- Breng je defecte producten altijd naar een erkend inzamelpunt. De lijst met deze inzamelpunten is beschikbaar op de website van Recupel, de erkende operator voor de verwerking van elektrisch en elektronisch afval in België.
- Je kan ook op Safety Gate controleren of uw aankoop niet als gevaarlijk is geregistreerd.
Verplichtingen voor producenten, importeurs en distributeurs
- Ze zijn verantwoordelijk voor de conformiteit van de producten die zij op de markt brengen.
- Ze moeten ervoor zorgen dat hun leveranciers betrouwbaar zijn;
- Ze moeten de conformiteit van de apparaten controleren voordat deze op de markt worden gebracht.
- Op verzoek van de inspecteurs moeten ze alle relevante technische documentatie kunnen verstrekken, van de informatie die vóór de bestelling is verstrekt tot de testrapporten.
De resultaten van de Europese JACOP-campagne
Deze controles maken deel uit van de JACOP-campagne (Joined Actions On Product Safety) 2025, georganiseerd door de Europese Commissie en uitgevoerd in alle EU-landen en Noorwegen. In totaal werden 173 producten geanalyseerd. Daarvan bleken er 86 (iets meer dan 50 %) hogere concentraties aan gevaarlijke stoffen te bevatten dan de Europese regelgeving toelaat. 41 produkten waren niet in orde met de wettelijk verplichte markeringen. Het percentage overtredingen lag hoger bij online aankopen via internationale platforms. Net als in België hadden de belangrijkste afwijkingen betrekking op een te hoog gehalte aan lood, cadmium en ftalaten.
Meer info
- Bekijk de infographic voor de resultaten van de Europese campagne.
- Lees onze webpagina over het in de handel brengen van elektrische en elektronische apparaten in België