Sommige buitenlanders verblijven momenteel in ons land zonder geldige verblijfsvergunning, meestal omdat de Dienst Vreemdelingenzaken er niet in slaagt hun aanvraag om hun verblijf te verlengen tijdig te onderzoeken. In de tussentijd kunnen ze bijvoorbeeld heel wat administratieve zaken niet regelen, verliezen ze hun werk of kunnen ze hun huur niet meer betalen. We hebben de Kamer van volksvertegenwoordigers een aanbeveling bezorgd waarin we vragen om dringend een structurele oplossing te voorzien, en vooral voor de studenten van wie de verblijfsvergunningen op 31 oktober 2022 al vervallen.
De federale Ombudsman ontvangt al jaren klachten van buitenlanders van wie de tijdelijke verblijfsvergunning is vervallen. Ze moeten veel te lang wachten op een beslissing over de verlenging ervan. Het gaat onder andere om personen die in België studeren en hun studies willen verderzetten, die hier verblijven om humanitaire of medische redenen of omwille van gezinshereniging. De grote vertraging bij de Dienst Vreemdelingenzaken plaatst hen in een meer dan precaire situatie.
Buitenlanders die wachten op een beslissing over hun aanvraag om hun verblijfsvergunning te verlengen, krijgen een bijlage 15. Dat is een papieren document dat ontoereikend is om hun rechten ten volle uit te oefenen. Zo kunnen ze niet naar het buitenland reizen, bijvoorbeeld om de begrafenis van een familielid bij te wonen, online geen administratieve zaken regelen zoals hun belastingaangifte, ondervinden ze moeilijkheden om hun bankrekening te gebruiken of om bepaalde sociale uitkeringen te verkrijgen. Dat heeft dan voor gevolg dat sommigen hun huishuur niet meer kunnen betalen, werkgevers hen niet willen aannemen of dat ze de job die ze hadden, verliezen.
Bovendien worden buitenlanders die de aanvraag om hun verblijfsvergunning te vernieuwen te laat indienen, in verhouding te zwaar gestraft. Zelfs indien ze zelf niet verantwoordelijk zijn voor de vertraging, krijgen ze geen bijlage 15. Dat maakt hun reeds precaire situatie nog erger.
De federale Ombudsman ontvangt vooral klachten van mensen die een verblijfsvergunning kregen om humanitaire redenen of om hier te studeren. De inschrijvingsperiode voor dit academiejaar is bijna afgelopen. Er is dringend een oplossing nodig, zeker omdat de studentenvisa van buitenlandse studenten slechts geldig zijn tot 31 oktober. Het aantal buitenlanders dat zich in deze moeilijke situatie bevindt, dreigt dus nog te stijgen.
We bevelen de Kamer aan om garanties in te bouwen in de procedure zodat burgers niet de gevolgen moeten dragen van vertragingen bij de administratie.