Campagne "Geen illegaal dier" waarschuwt voor risico’s van aankoop exotische dieren

Illegale handel in bedreigde, wilde diersoorten is even winstgevend als drugshandel maar is moeilijk op te sporen en de straffen zijn veel lager. De campagne legt uit welke voorschriften koper en verkoper moeten naleven, zoals zorgen voor correcte documenten, en geeft zes concrete alarmsignalen mee waar kopers op moeten letten:

• De mate van bescherming van de diersoort
• Ontbrekende documenten
• Ongebruikelijke betalingswijzen
• Verkopers die anoniem wensten te blijven
• Onprofessioneel gedrag zoals taalfouten in de communicatie en vreemde gebruikersnamen of e-mailadressen, slecht gefotoshopte afbeeldingen
• Veilingen: Hoewel de meeste veilingen legaal zijn, worden deze evenementen ook gebruikt door criminelen om exotische dieren illegaal te verkopen.

Het CITES-verdrag reguleert de internationale handel in bedreigde wilde dieren en planten. De regels voor deze handel zijn streng en kunnen leiden tot zware straffen als ze niet worden nageleefd.

Als je een dier wil kopen dat door CITES wordt beschermd, is het goed om te weten dat je je aan bepaalde regels moet houden (afhankelijk van de mate van bescherming van de soort) en om ervoor te zorgen dat je de juiste documenten hebt. Soorten die zijn opgenomen in Bijlage A van de Europese verordening moeten worden verkocht met een Europees CITES-certificaat, terwijl voor soorten die zijn opgenomen in Bijlage B  een bewijs van legale herkomst moet worden geleverd door de verkoper. Zowel de koper als de verkoper is verantwoordelijk voor de transactie. Bovendien moeten alle verkopers in België een register bijhouden waarin ze het binnenkomen en vertrek van hun dieren registreren.

In België wordt het toezicht op de handel uitgevoerd door verschillende diensten, waaronder de CITES-inspectiedienst van de FOD Volksgezondheid. De inspecteurs gaan langs in dierenwinkels, maar ook bij kwekers en particulieren. Tussen 2012 en 2022 blijkt uit de uitgevoerde controles dat de meeste gevallen van illegale handel papegaaien en reptielen betreft.  

Naast het potentiële risico op zoönosen (infectieziektes die kunnen worden overgedragen tussen dieren en mensen) die de illegale handel in wilde diersoorten heeft, speelt het ook een rol in de verarming van de biodiversiteit. Wilde populaties kunnen aanzienlijk verzwakken en in sommige gevallen zelfs uitsterven. Er zijn ook gezondheidsrisico's voor de dieren aan verbonden.

Zo werden enkele jaren geleden inheemse Belgische salamanders het slachtoffer van een infectieziekte veroorzaakt door Bsal (Batrachochytrium salamandrivorans), een schimmel die van nature voorkomt bij Aziatische salamanders. De invoer van deze Aziatische salamanders, hun contact met andere reptielen in winkels of hun (on)opzettelijke  vrijlating in het wild hebben de verspreiding van deze schimmel in het zuiden van België, Nederland en Duitsland bevorderd. 

In 2016 zijn meer dan 300 Moorse landschildpadden (Testudo graeca), allemaal gevangen in dezelfde regio in Marokko, ontdekt in een garage in West-Vlaanderen.  Door het slechte transport en de slechte omstandigheden waarin ze werden vastgehouden, stierven alle schildpadden voordat ze opnieuw konden worden uitgezet in hun natuurlijke habitat, waardoor de lokale fauna werd uitgedund.  

De FOD Volksgezondheid lanceerde eerder al campagnes over de gevaren van het importeren van problematische exotische soorten: zo waren er in 2023 de “Home Sweet Home”-campagne en “Een exotische soort illegaal meebrengen kan alles doen kantelen!”.

Voor meer informatie over de CITES-overeenkomst: www.citesinbelgie.be.  

Link naar de campagnevideo: Illegale exotische huisdieren