Uitbreiding van het rookverbod en wetswijzigingen rond tabaksproducten

Vanaf 31 december 2024 zal het rookverbod gelden op bepaalde publiek toegankelijke openluchtterreinen, zoals: 

• pretparken 
• dierentuinen 
• speelpleinen  
• sportterreinen 

Daarnaast zal het verboden zijn te roken binnen een straal van tien meter rond de in- en uitgangen van zorg- en onderwijsinstellingen (scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra, kinderdagverblijven....) en openbare bibliotheken. Afgebakende rookzones buiten deze straal blijven toegestaan. Reeds bestaande rookzones aan ingangen mogen maximaal tot eind 2028 blijven bestaan. Een duidelijke signalisatie van het rookverbod is vanaf die dag ook verplicht.  

Het rookverbod geldt niet: 

• wanneer een meerdaags festival georganiseerd wordt op het domein van een sportveld 
• op de terrassen van de horecagelegenheden gelinkt aan de sportterreinen 
• buiten de openingsuren van de kinderboerderijen 

Vanaf 1 januari 2025 geldt het verbod op tijdelijke verkooppunten voor tabaksproducten (zoals festivals) en het algemeen verbod op de verkoop van wegwerp e-sigaretten, onafhankelijk van het type verkooppunt. 

Vanaf 1 april 2025 mogen voedingswinkels groter dan 400 vierkante meter geen tabaksproducten meer verkopen. In de toegelaten verkooppunten mogen tabaksproducten  niet langer zichtbaar worden uitgestald (uitstalverbod). 

De Inspectiedienst Consumptieproducten van de FOD Volksgezondheid werd verder uitgebreid en heeft ook bredere bevoegdheden gekregen. De controleurs gaan regelmatig op pad in multidisciplinaire teams om gecoördineerde acties te voeren die inbreuken op meerdere vlakken kunnen vaststellen (in samenwerking met het FAVV, FOD Economie, sociale inspectie, politie, etc.). Dit zorgt ook voor uitwisseling van expertise. Wat betreft de nieuwe plekken waar een rookverbod geldt, zal de dienst begin 2025 prioriteit geven aan controles op signalisatie en sensibiliserend te werk gaan.  

De dienst zal ook prioritair controles uitvoeren op de verkoop van illegale producten, ook via het internet (smartvapes, wegwerp e-sigaretten...). 

In 2025 plant de FOD Volksgezondheid ook scholieren in te zetten als mystery shoppers om het verbod op de verkoop van tabak en alcohol aan minderjarigen te controleren. Uit de resultaten van de zomercampagne van de zomer van 2024 bleek immers dat dit nog steeds niet goed nageleefd wordt. Het inzetten van mystery shoppers blijkt echter de meest efficiënte wijze om te contoleren en jongeren te beschermen. 

Deze wetswijzigingen zijn noodzakelijk om een rookvrije generatie te creëren, om het roken te ontmoedigen en denormaliseren, en om jongeren en kwetsbaren te beschermen tegen de negatieve gezondheidsimpact van passief roken. Inbreuken tegen de nieuwe bepalingen zullen bestraft worden. Overtreders kunnen een boete krijgen van 208 euro tot 8.000 euro. 

Frank Vandenbroucke, minister van Volksgezondheid:  

'We zetten met deze regering voluit in op een antitabaksbeleid met hoge ambities voor een rookvrije generatie. Dat doen we door roken minder aantrekkelijk en moeilijker toegankelijk te maken. We willen roken zoveel als mogelijk uit het zicht van kinderen houden. Kinderen moeten minder en minder geconfronteerd worden met sigaretten. Vanaf 1 januari 2025 breiden we het aantal plaatsen uit waar roken verboden is en verbieden we ook de wegwerp-e-sigaret. We zijn daarmee het eerste land in Europa. Ik zou nog bijkomende maatregelen willen nemen, met name het beperken van het aantal 'smaakjes' en hoop daarvoor steun te vinden bij de regeringsonderhandelingen.'