Het schrijnwerk en de dakbedekking van de Hallepoort waren in slechte staat. Door de jaren heen was de bedekking aangetast en kwamen de leien los, met stabiliteitsproblemen, insijpelend water en veiligheidsproblemen als gevolg. Er waren dus werken nodig om mogelijke problemen te vermijden.
De Regie der Gebouwen finaliseert de renovatie van het dak en van het buitenschrijnwerk van de Hallepoort (Brussel)
Op maandag 8 juni 2026 bezocht Vanessa Matz, minister van Modernisering van de Overheid belast met het Gebouwenbeheer van de Staat, de lopende werf van de Hallepoort in Brussel. Deze werken hebben betrekking op de restauratie van het dak en het buitenschrijnwerk van het gebouw. De werken gingen van start in maart 2025 en zijn intussen goed gevorderd: de leien dakbedekking van de noord- en zuidtoren werd volledig vervangen, de grote inkomdeuren en het buitenschrijnwerk van de dakramen werden gerestaureerd en de leien bedekking van het hoofddak is bijna voltooid. De renovatiewerken zouden in het najaar van 2026 klaar moeten zijn en zullen ongeveer 1,6 miljoen euro kosten. De werken worden uitgevoerd dankzij de financiële steun van de spelers van de Nationale Loterij. Het Hallepoortmuseum blijft open tijdens de werken. Enkel de weergang van het gebouw is niet toegankelijk en zal opnieuw worden opengesteld in september 2026.
Met deze werf vervult de Regie der Gebouwen een van haar essentiële opdrachten, namelijk het behoud van het federaal vastgoedpatrimonium. De Hallepoort, een unieke getuigenis van het middeleeuwse verleden van Brussel, vereiste een ingrijpende interventie om haar dak te beveiligen, het buitenschrijnwerk te restaureren en haar duurzaamheid te waarborgen. Dankzij deze werken behouden we dit uitzonderlijke monument van meer dan 600 jaar voor de toekomstige generaties, terwijl we het Hallepoortmuseum toegankelijk houden voor bezoekers.
Restauratie van de dakleien en het dakbeschot
De werken hebben in de eerste plaats betrekking op de restauratie van de leien van het dak. De oude leien werden volledig vervangen. Bovendien werd 75% van de latten (houten planken waarop de leien worden geplaatst) vervangen.
Gekwalificeerde arbeiders leveren nauwgezet werk: de leidekkers restaureren of vervangen het dakbeschot en stemmen vervolgens de plaatsing van de leien nauwkeurig af. Vervolgens worden de leien ter plaatse gesneden alvorens ze op het dakbeschot worden geplaatst met haken, met uitzondering van de leien op het kegelvormige dak van de noordtoren, die met nagels worden vastgemaakt. De gebruikte leien zijn afkomstig uit de steengroeve Armadilla in de Spaanse provincie León, aangezien de leien uit de Ardense steengroeven in België, die vroeger werden gebruikt, niet langer in België worden geproduceerd. De Regie der Gebouwen koos voor de plaatsing met haken omdat het een methode is waarbij een beschadigde lei eenvoudig kan worden vervangen zonder de omliggende leien te beschadigen.
Dagelijks werken ongeveer zeven personen op deze werf, omdat de beschikbare werkruimte op hoogte beperkt is.
De werken aan de leien dakbedekking aan de noord- en zuidtoren zijn afgerond. Voor het hoofddak zouden de werken in de loop van juni 2026 afgerond moeten zijn.
Renovatie van het buitenschrijnwerk en van de grote houten inkomdeuren
Het houten buitenschrijnwerk (ramen en dakramen) wordt ook behandeld, zodat minstens al het schrijnwerk van de ramen zou worden vervangen. De werken bestaan hoofdzakelijk uit het decaperen, schuren en behandelen van het schrijnwerk om het indien nodig te herstellen. Vervolgens wordt het schrijnwerk opnieuw geverfd.
De beschadigde beglazingen van de dakramen worden ook hersteld of vervangen.
Daarenboven wordt het hang- en sluitwerk (scharnieren en vergrendelingsmechanismes) gecontroleerd en gesmeerd en worden de in de loop der tijd verdwenen elementen gereproduceerd.
De restauratie van de dakramen en de restauratie van de beglazingen worden momenteel afgerond.
Tot slot werden de grote houten inkomdeuren, gelegen aan de kant van Brussel, ook gerestaureerd. Er werd een methode van droogijsstralen gebruikt om het oude schrijnwerk te restaureren zonder de ondergrond te beschadigen. Het gaat om een zachte reinigingsmethode zonder water om de ondergrond weer bloot te leggen zonder het materiaal aan te tasten, waarbij houtstof en mineraal stof vermeden worden. Het hout en het hang- en sluitwerk van die deuren werden vervolgens hersteld waar nodig alvorens de deuren te vernissen ter bescherming.
De totale kostprijs van deze renovatie- en restauratiecampagne bedraagt ongeveer 1,6 miljoen euro. De werken gingen van start in maart 2025, zullen afgerond zijn in het najaar van 2026 en worden mogelijk gemaakt dankzij de financiële steun van de spelers van de Nationale Loterij.
De Hallepoort: een historisch monument in Brussel
De Hallepoort werd gebouwd in de 14e eeuw en maakte deel uit van de tweede omwalling van Brussel. Deze omwalling moest de zuidkant van de stad beschermen, maar moest ook het imago van Brussel als een rijke en invloedrijke stad uitdragen. Het is de enige van de zeven stadspoorten die nog bestaat.
In de loop der eeuwen werd ze voor verschillende doeleinden gebruikt: voor militaire doelen, voor invoer- en uitvoercontrole, als tempel van de lutherse kerk, als graanschuur en zelfs als gevangenis. De Hallepoort, die een geklasseerd monument is, maakt deel uit van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis en huisvest een museum over de stad Brussel tijdens de middeleeuwen.
Het gebouw is beschermd.
Technische fiche
Eigenaar: Belgische Staat
Bouwheer: Regie der Gebouwen
Bezetter: Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis
Aannemer: Monument Vandekerckhove nv
Duur van de werken: maart 2025 - najaar 2026
Kostprijs van de werken: 1,6 miljoen euro inclusief btw
Deze renovatie krijgt de financiële steun van de spelers van de Nationale Loterij
