PERSMEDEDELING van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid
De Interministeriële Conferentie Volksgezondheid heeft in consensus een princiepsvoorstel bereikt over de hervorming van het ziekenhuislandschap voor de komende tien jaar. Dat doet ze rekening houdend met het rapport van de onafhankelijke expertencommissie en met de adviezen van de verschillende stakeholders. Dit princiepsvoorstel vormt een gemeenschappelijke werkbasis. Het zal de ministers van Volksgezondheid in staat stellen de besprekingen met hun respectieve regeringen voort te zetten en bepaalde aspecten van de hervorming te verduidelijken voordat de definitieve besluiten, die in september worden verwacht, worden genomen. “We hebben een sterk gezondheidssysteem, maar we moeten veranderen om te behouden, zeiden ook de experts. We moeten ervoor zorgen dat patiënten de beste zorg krijgen en dat ons zorgpersoneel goed wordt ingezet”, aldus de ministers.
Het Belgische ziekenhuislandschap is onvoldoende aangepast aan de huidige zorgnoden. Zorgen worden complexer en het aantal patiënten met chronische aandoeningen stijgt. Het aantal klassieke ziekenhuisopnames daalt en het aantal dagopnames stijgt. We hebben teveel ziekenhuisbedden met acute zorg en een tekort aan zorgpersoneel, zeker wanneer het gaat over diensten die 24 op 7 beschikbaar moeten zijn.
Om de kwaliteit en continuïteit van de zorg te garanderen en de werkbelasting zowel voor het zorgpersoneel als de ondersteunende medewerkers draaglijk te houden is een goede taakafbakening, en voldoende schaalgrootte nodig. Je wil niet op een spoed terecht komen, waar niet de juiste expertise aanwezig en beschikbaar is; en waar je bij problemen niet opgenomen kan worden. Deze hervorming beoogt betere inzet van personeel dat hard nodig is en waarover ook overleg zal gevoerd worden met het geheel van het personeel.
Het is belangrijk dat zo’n hervorming goed doordacht is en gedragen door zowel de federale overheid als de deelstaten. Daarom heeft de IMC Volksgezondheid op 19 maart 2025 de opdracht gegeven aan een onafhankelijke expertencommissie om tegen eind 2025 met een rapport te komen. Dit document “Voor de hervorming van het Belgisch ziekenhuislandschap – veranderen om te behouden (2026 -2036)” werd opgeleverd op 17 december 2025 (zie nl_imczh_advies.pdf). Het rapport gaat uit van vier types ziekenhuissites: een universitair ziekenhuis – een Regionaal Algemeen Ziekenhuis (RAZ) – een Lokaal Medisch Centrum (LMC), nu hernoemd door de Ministers als Ziekenhuissite voor Dagzorg (ZDZ) en een Ziekenhuis voor Intermediaire Zorg (ZIZ). De experten stellen een hervorming in twee fasen voor over een periode van tien jaar.
De ministers van Volksgezondheid vroegen vervolgens adviezen aan de betrokken adviesorganen op de verschillende bevoegdheidsniveaus tegen eind april 2026. Deze adviezen werden grondig bekeken, en meegenomen in het geformuleerde princiepsvoorstel dat de ministers van Volksgezondheid overeenkomen voor de hervorming. De ministers gaan in op het expertenadvies om het ziekenhuislandschap te structureren volgens vier types ziekenhuissites, elk met hun eigen specificiteit en doelstelling. De ministers gaan eveneens uit van een grondige hervorming over tien jaar, onderverdeeld in twee belangrijke fasen, waartussen een evaluatie voorzien is. Ze verzachten een aantal criteria van de experts teneinde optimaal rekening te houden met nabijheid van zorg, ook in meer afgelegen en rurale gebieden. De ministers beklemtonen dat geen enkele ziekenhuissite zich zal gedwongen zien om te sluiten. Sommige sites die onvoldoende activiteit en bedden hebben, zullen zich moeten omvormen, bijvoorbeeld tot een Ziekenhuissite voor Dagzorg (ZDZ) – dat zich richt tot ambulante specialistische zorg en dagopnames - of een Ziekenhuis voor Intermediaire Zorg –dat zich richt op revalidatiezorg met als doel patiënten hun zelfredzaamheid te laten terugwinnen of versterken na hun ziekenhuisverblijf.
De ministers van Volksgezondheid koppelen de princiepsbeslissing nu terug aan de respectievelijke regeringen. In september wordt de hervorming na overleg definitief afgeklopt.
De scope van het voorstel is een hervorming van het ziekenhuislandschap. Dit landschap is evenwel geen eiland. De hervorming zal impact hebben op de eerstelijnszorg, de mentale zorg, de dringende geneeskundige hulpverlening, en op andere belangrijke hervormingen die in de steigers staan, zoals de hervorming van de nomenclatuur, de hervorming van de ziekenhuisfinanciering of de evolutie naar meer geïntegreerde zorg. Daar wordt de komende maanden en jaren verder op gewerkt. De ministers van Volksgezondheid spraken ook af dat een aantal elementen van de hervorming van het ziekenhuislandschap nog verdere invulling behoeven, zoals: Wat is de minimale zorginhoud die een RAZ moet bieden? Hoe gaan we om met niet-planbare zorg in ZDZ’s? Wat verwachten we van ZIZ’s en hoe staan die t.o.v de Vlaamse revalidatieziekenhuizen? Ook dat wordt de komende maanden uitgeklaard.
De volledige tekst van het princiepsvoorstel vindt u in bijlage
Dit persbericht is gezamenlijk opgesteld namens de ministers die deel uitmaken van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid :
- Yves Coppieters - Waalse Regering en Regering van de Franse Gemeenschap
( voorzitter van de IMC )
- Caroline Gennez - Vlaamse Regering
- Frank Vandenbroucke - Federale Overheid
- Elisabeth Degryse, Franse Gemeenschap
- Valérie Lescrenier, - Franse Gemeenschap,
- Karine Lalieux - Franse Gemeenschapscommissie,
- Lydia Klinkenberg - Duitstalige Gemeenschap,
- Ahmed Laaouej Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie en Vlaamse Gemeenschapscommissie,
- Dirk Desmedt, Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie en Vlaamse Gemeenschapscommissie
De Interministeriële Conferentie Volksgezondheid wordt georganiseerd en ondersteund door het DG Gezondheidszorg van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.