Thematische Vergadering Drugs van de IMC Volksgezondheid

Het actualiseren van de interfederale drugsstrategie 2024 – 2025 was één van de prioriteiten van de Algemene Cel Drugsbeleid zoals beslist door de Thematische Vergadering Drugs in mei 2025. Er is immers een hoge nood aan een gecoördineerd en afgestemd interfederaal drugs- en verslavingsbeleid in België.

De soorten psychoactieve substanties die zowel legaal als illegaal in onze samenleving worden aangeboden, zijn talrijk en uiteenlopend. Binnen de scope van interfederale strategie vallen dan ook alle producten of gedragsvormen die - bewezen of potentieel - verslavend werken en een schadelijk effect kunnen hebben vanaf een bepaalde blootstelling, zoals illegale drugs, alcohol, tabaks- en soortgelijke producten waaronder vapes, psychoactieve medicatie, gedragsverslavingen (gokken, gamen) en andere producten met verslavend potentieel (dopingproducten, lachgas).

Het drugsfenomeen – zowel op vlak van vraag als aanbod - evolueert snel.

De meerderheid van de Belgische bevolking gebruikt geen illegale drugs, en het dagelijks gebruik van alcohol en de traditionele sigaret dalen. Ook het gebruik van cannabis tussen de leeftijd van 15 tot 18 jaar daalt. Echter, voor wat betreft andere substanties of gebruiksvormen, zien we die dalende trend vooralsnog niet. Hier moet dus blijvend op ingezet worden.

Voor wat betreft het aanbod hebben we te maken met een zeer dynamische illegale markt: het past zich snel aan aan de introductie van nieuwe stoffen of producten en aan nieuwe leverings- of distributiewijzen. Bovendien zien we in België zowel een lokale productie (cannabis, synthetische drugs, illegale tabaksproducten) als de invoer, doorvoer en uitvoer via onze uitgebreide logistieke en digitale infrastructuur in België. Dit gaat vaak gepaard met druggerelateerd geweld, corruptie, wapenhandel en witwassen.

Om te kunnen inspelen op de evoluties van het drugsfenomeen op zowel vraag- als aanbodzijde, is een overkoepelende visie cruciaal.

De Interfederale drugsstrategie 2026 – 2029 omvat alle facetten van de aanpak van het drugsfenomeen, gaande van de preventie en het beperken van risico’s en schade verbonden aan druggebruik en gedragsvormen met verslavend potentieel, tot het psychosociaal hulpverlenings- en behandelingsaanbod, en de aanpak van druggerelateerde criminaliteit en overlast. De strategie streeft naar de bescherming en de versterking van een gezonde, veilige en welvarende samenleving voor iedereen, en dit door middel van een evenwichtig, globaal en geïntegreerd, intersectoraal, holistisch en evidence informed drugs- en verslavingsbeleid.

Volgende zes strategische doelstellingen vormen de pijlers van de transversale en overkoepelende interfederale strategie:

1. Het promoten en beschermen van gezondheid en welzijn. Deze doelstelling heeft tot doel het ontmoedigen en voorkomen van het gebruik van verslavende middelen, het eerste gebruik zo lang mogelijk uit te stellen en de risico’s en schade van het gebruik van verslavende middelen te beperken.
2. De organisatie van een geïntegreerde, multidisciplinaire en herstelgerichte zorg en hulpverlening. Het doel van deze pijler is het organiseren van het noodzakelijke hulpverleningsaanbod èn het verkleinen van de behandelingskloof voor mensen die zorg, behandeling of ondersteuning nodig hebben vanwege een (co-morbide) verslavingsproblematiek. Aandacht gaat naar de rol van ervaringsdeskundigen, het gezin en de directe omgeving in het zorg- en hersteltraject van een persoon met een verslavingsproblematiek.
3. Het voeren van een versterkt repressief beleid gericht op het aanpakken van risico’s en schade van illegale drugsmarkten. Deze pijler richt zich op de aanpak van illegale drugsmarkten. Hierbij focussen we op vier factoren: weerbaar maken, verstoren, bestraffen en beschermen, inclusief nazorg.
4. Aanpakken van risico’s en schade van het illegale aanbod op legale markten. Deze pijler richt zich op de aanpak van het illegale aanbod binnen legale markten, met name alcohol, tabaks- en soortgelijke producten, psychoactieve medicatie en gokspelen. Het beoogt het welzijn en gezondheid van de bevolking a.d.h.v. een nauwgezette regulering.
5. Het voorzien in een kwalitatieve monitoringsstrategie voor de implementatie van een integraal en geïntegreerd drugsbeleid. Het beleid moet steunen op betrouwbare informatieverzameling, -analyse en -rapportering. Het gaat hierbij zowel om continue als periodieke gegevensverzamelingen en om ad hoc wetenschappelijk onderzoek.
6. Het verder versterken van de nationale en internationale coördinatie en afstemming met het oog op een globaal en geïntegreerd drugsbeleid. Gezien het multidimensionaal en internationaal karakter van het drugsfenomeen zijn coördinatie en afstemming cruciaal voor de ontwikkeling en implementatie van een globaal en geïntegreerd drugsbeleid.

In 2026 zal de Algemene Cel Drugsbeleid zich engageren om dit strategisch plan om te zetten in een bijhorend actieplan en een afgebakende monitoring- en evaluatiestrategie.

Volgende ministers onderschrijven de Interfederale drugsstrategie:

• Dhr. Bart De Wever, Eerste Minister
• Dhr. David Clarinval, Vice-eersteminister en Minister van Werk, Economie en Landbouw
• Dhr. Maxime Prévot, Vice-eersteminister en Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking
• Dhr. Frank Vandenbroucke, Vice-eersteminister en Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding
• Dhr. Vincent Van Peteghem, Vice-eersteminister en Minister van Begroting, belast met Administratieve Vereenvoudiging
• Dhr. Jan Jambon, Vice-eersteminister en Minister van Financiën en Pensioenen, belast met de Nationale Loterij en de Federale Culturele Instellingen
• Dhr. Jean-Luc Crucke, Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie
• Mevr. Annelies Verlinden, Minister van Justitie, belast met Noordzee
• Dhr. Bernard Quintin, Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken, belast met Beliris
• Dhr. Rob Beenders, Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen
• Dhr. Matthias Diependaele, Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Economie, Innovatie en Industrie, Buitenlandse Zaken, Digitalisering en Facilitair Management
• Mevr. Hilde Crevits, Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Binnenland, Steden- en Plattelandsbeleid, Samenleven, Integratie en Inburgering, Bestuurszaken, Sociale Economie en Zeevisserij
• Mevr. Melissa Depraetere, Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Wonen, Energie en Klimaat, Toerisme en Jeugd
• Dhr. Ben Weyts, Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Begroting en Financiën, Vlaamse Rand, Onroerend Erfgoed en Dierenwelzijn
• Mevr. Zuhal Demir, Vlaams minister van Onderwijs, Justitie en Werk
• Mevr. Annick De Ridder, Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport
• Mevr. Caroline Gennez, Vlaams minister van Welzijn en Armoedebestrijding, Cultuur en Gelijke Kansen
• Dhr. Adrien Dolimont, Minister-president van de Waalse Regering
• Dhr. Yves Coppieters, Waals minister van Volksgezondheid, Milieu, Solidariteit en Sociale Economie
• Dhr. François Desquesnes, Viceminister-president van Waalse Regering en Minister van Verkeersveiligheid
• Mevr. Valérie Lescrenier, Vicevoorzitter en Minister van Kinderheid, Jeugd, Jeugdhulp en Justitiehuizen
• Dhr. Boris Dilliès, Minister-President van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met het Wetenschappelijk Onderzoek, het Toerisme, de Buitenlandse Betrekkingen, de Buitenlandse Handel en de Biculturele Aangelegenheden van Gewestelijk Belang
• Dhr. Ahmed Laaouej, Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Sociale Actie en Solidariteit, bevoegd voor Plaatselijke Besturen, Gelijke Kansen en Schoolondersteuning van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Lid van het Verenigd College van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC), belast met Gezondheid en Welzijn
• Dhr. Dirk De Smedt, Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met van Financiën, Begroting, Ambtenarenzaken, Administratieve Vereenvoudiging en Digitalisering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, lid van het Verenigd College van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC), belast met Gezondheid en Welzijn
• Mme. Karine Lalieux, Staatssecretaris van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Huisvesting, de Taxisector en Sportinfrastructuur, lid van het College van de Franse Gemeenschapscommissie (COCOF), belast met belast met Gezondheidspromotie, Gezin, Begroting en Openbaar Ambt
• Mevr. Lydia Klinkenberg, Minister van Gezin, Sociale Aangelegenheden, Huisvesting en Gezondheid van de Duitstalige Gemeenschap

Alle informatie over de Algemene Cel Drugsbeleid en de Thematische Vergadering Drugs is beschikbaar op www.drugbeleid.be.