Enquête over de perceptie van de administratieve lasten van ondernemingen en zelfstandigen

De perceptie van de evolutie van de lasten tussen 2022 en 2024

De dominante trend is een stijging van de administratieve lasten.

De meerderheid van de respondenten is van mening dat de lasten zijn gestegen: 45 % constateert een stijging en 20 % een aanzienlijke stijging, terwijl 34 % vindt dat de situatie ongewijzigd is gebleven. 

Bedrijven zijn het meest gevoelig voor deze stijging: een meerderheid is van mening dat de lasten zijn toegenomen. Zelfstandigen hebben een meer gemengd beeld: terwijl 59 % een stijging waarneemt, is 40 % van mening dat de lasten niet zijn veranderd. In beide groepen blijven de vermeldingen van een daling (al dan niet aanzienlijk) marginaal, rond de 2 %.

De perceptie van de kwaliteit van de regelgeving

Over het algemeen hebben de respondenten een vrij negatieve mening over de kwaliteit van de regelgeving. Aspecten die verband houden met communicatie, zoals de tijdige verspreiding van informatie en de toegang tot adequate informatie, krijgen nog de meest positieve beoordelingen. 

Anderzijds wordt kritiek geuit op de inhoud van de teksten: de regelgeving wordt als moeilijk te begrijpen beschouwd en onvoldoende aangepast aan de concrete omstandigheden van ondernemingen.

De perceptie van de kwaliteit van de contacten met de overheid

De interactie met de openbare diensten wordt gekenmerkt door moeilijkheden bij de toegang, ondanks een relatieve tevredenheid over de inhoud van de contacten zodra dit tot stand is gekomen. 

De slechtst beoordeelde criteria hebben betrekking op het gemak om te weten tot welke dienst men zich moet wenden en om in contact te komen met de bevoegde dienst. 

Anderzijds zijn ondernemingen en zelfstandigen meer tevreden over de nauwkeurigheid van de antwoorden, het naleven van de termijnen en de motivering van administratieve beslissingen.

De evolutie van de resultaten tussen 2000 en 2024

Uit historische observaties blijkt dat de perceptie van een toename van de administratieve lasten een constante is, maar dat deze zich in drie verschillende fasen heeft ontwikkeld. 

Eerst, tussen 2000 en 2005 overheerste de perceptie van een toename. 

Vervolgens is er tussen 2009 en 2016 een relatieve stabilisatie waarneembaar. Het aandeel van de respondenten dat de lasten als "ongewijzigd" beschouwt, neemt toe, met name tussen 2009 en 2012. 

Ten slotte wordt de periode 2020-2024 gekenmerkt door een toename van het gevoel dat de lasten zwaarder worden. Het aandeel "aanzienlijke stijging" stijgt aanzienlijk, terwijl het gevoel van stabiliteit afneemt.

De digitale hulpmiddelen

Vanuit het oogpunt van ondernemingen zien we een algemene toename van de bekendheid van digitale platforms ten opzichte van 2022. Het gebruik ligt echter systematisch onder het bekendheidsniveau, vooral voor de minder verspreide tools.

Vanuit het oogpunt van zelfstandigen is, net als bij ondernemingen, de bekendheid van de tools groter dan het daadwerkelijke gebruik ervan.

Federaal Actieplan voor Administratieve Vereenvoudiging

Op initiatief van de minister van Administratieve Vereenvoudiging Vincent Van Peteghem, en na een brede consultatie met actoren op het terrein, heeft de FOD BOSA het Federaal Actieplan voor Administratieve Vereenvoudiging (FAAV) gelanceerd. 

Dit plan heeft als doel om de administratieve lasten bij ondernemingen en zelfstandigen te verbeteren. 

Elke vraag en verwachting van burgers, ondernemingen en zelfstandigen met betrekking tot de vermindering van administratieve lasten is voor ons zeer belangrijk en wordt meegenomen. Het FAAV is opgezet om aan deze verwachtingen tegemoet te komen. 

Dit actieplan heeft een horizontale reikwijdte en bepaalt de belangrijkste krachtlijnen van de administratieve vereenvoudiging, als aanvulling op de initiatieven binnen de verschillende strategische domeinen. De lijst van prioritaire projecten voor 2026 omvat 78 projecten. Samen met de bevoegde administraties staat de dienst Administratieve Vereenvoudiging van de FOD BOSA in voor de opvolging van deze projecten.