Pensioenhervorming: wat verandert er voor zelfstandigen

De meeste bepalingen treden in werking vanaf 1 januari 2027. Voor de pensioenbonus zullen er wel rechten kunnen opgebouwd worden voor prestaties die uitgevoerd zijn vanaf 1 januari 2026.

Deze hervorming sluit ook aan bij de ambitie om de pensioenregelingen van werknemers, ambtenaren en zelfstandigen beter op elkaar af te stemmen, rekening houdend met het toenemend aantal gemengde loopbanen.

De hervorming versterkt een belangrijk principe: de pensioenrechten worden sterker gekoppeld aan effectief gewerkte jaren.

• Een loopbaanjaar zal voortaan worden erkend vanaf 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen (tegenover 104 dagen vandaag).
• Deze regel zal van toepassing zijn op de volledige loopbaan, ook voor de jaren vóór 2027, en wijzigt niets aan het type gelijkgestelde dagen dat in aanmerking wordt genomen voor de validatie van het loopbaanjaar.
• Voor zelfstandigen stemt die voorwaarde al overeen met de huidige praktijk (minimaal twee kwartalen, ofwel 156 dagen).

Er zijn overgangsmaatregelen voorzien:

• Personen die al voldoen aan de voorwaarden voor vervroegd pensioen, behouden dat recht, ongeacht de effectieve pensioendatum, volgens de voorwaarden die vóór de hervorming van toepassing waren.
• Personen die in 2025 60 jaar zijn geworden, zullen hun pensioen met maximaal één jaar moeten uitstellen. Wie in 2025 59 jaar is geworden, zal zijn of haar pensioen met maximaal twee jaar moeten uitstellen.

Er worden ook specifieke aanpassingen ingevoerd:

• De drempel van 104 dagen blijft behouden voor het eerste loopbaanjaar, zodat wie later in het jaar een activiteit start, niet wordt benadeeld.
• Een structurele oplossing voor halftijds werkende werknemers en ambtenaren via een compensatiemechanisme tussen jaren en een pot van 5 fictieve reservedagen.

• Toegang tot het pensioen vanaf 60 jaar na 42 loopbaanjaren, met een minimum van 234 gewerkte dagen per jaar of 3 kwartalen.
• Deze maatregel komt vooral ten goede aan personen die vroeg zijn beginnen werken.

Voor zelfstandigen worden bepaalde periodes, zoals het overbruggingsrecht (max. 4 kwartalen) en de moederschapsrust, gelijkgesteld met effectief gewerkte periodes.

De hervorming voert een mechanisme in om langer werken aan te moedigen en het pensioenstelsel financieel duurzaam te maken.

• Bonus bij pensioendatum na de wettelijke pensioenleeftijd en waarbij voldaan is aan de loopbaanvoorwaarde (namelijk 35 jaren met elk minstens 156 effectief gewerkte dagen of 2 gewerkte kwartalen, en minstens een totaal van 7.020 effectief gewerkte dagen of 90 kwartalen over de volledige loopbaan). Het verhogingspercentage per jaar wordt geleidelijk opgetrokken volgens het geboortejaar:
  • 2 % per jaar voor personen geboren vóór 1963
  • 4 % per jaar voor personen geboren tussen 1963 en 1972
  • 5 % per jaar voor personen geboren vanaf 1973
• Malus bij vervroegd pensioen en waarbij niet voldaan is aan de loopbaanvoorwaarde (namelijk 35 jaren met elk minstens 156 effectief gewerkte dagen of 2 gewerkte kwartalen, en minstens een totaal van 7.020 effectief gewerkte dagen of 90 kwartalen over de volledige loopbaan). Het verminderingspercentage per jaar vervroegd pensioen wordt geleidelijk opgetrokken volgens het geboortejaar:
  • 0 % per jaar voor personen geboren in 1960 of vroeger
  • 2 % per jaar voor personen geboren tussen 1961 en 1965
  • 4 % per jaar voor personen geboren tussen 1966 en 1974
  • 5 % per jaar voor personen geboren in 1975 of later

Dit systeem houdt rekening met de realiteit van de loopbanen:

• Periodes van ziekte worden in het kader van de malus gelijkgesteld, zodat personen die tijdens hun loopbaan langdurig arbeidsongeschikt zijn geweest, niet worden benadeeld wanneer zij vervroegd met pensioen gaan.
• Voor bepaalde profielen, zoals meewerkende echtgenoten, zijn aanpassingen voorzien. Deze die geboren zijn vóór 1973, kunnen niet voldoen aan de voorwaarde van 35 loopbaanjaren om recht te hebben op een bonus als zij beslissen hun pensioen uit te stellen tot na de wettelijke pensioenleeftijd. Daarom worden zowel die voorwaarde als het vereiste aantal gewerkte dagen evenredig verminderd, om een rechtvaardige behandeling te garanderen.

Voor personen die in 2026 of eerder al voldoen aan de pensioenvoorwaarden, heeft een uitstel tot na 2027 in principe geen gevolgen voor hun pensioen. Het is dus niet nodig om uit voorzorg een pensioenaanvraag in te dienen.

In de komende weken zal een geleidelijke aanpassing volgen van zowel de informatie als de pagina’s over de pensioenen voor zelfstandigen op onze website.

• In een eerste fase is alle momenteel beschikbare informatie over de pensioenen voor zelfstandigen te vinden op: Pensioenhervormingen 2025-2029
• De andere pagina’s worden daarna stelselmatig aangepast.

De website mypension.be wordt zo snel mogelijk aangepast aan de nieuwe maatregelen. In afwachting van die aanpassingen zullen daarom vanaf 8 juni bepaalde gegevens niet meer getoond worden op mypension.be voor de pensioenen die ingaan vanaf 1 februari 2027.

Een algemeen overzicht van de pensioenhervorming en informatie over de impact ervan op mypension.be is beschikbaar op de website van de Federale Pensioendienst: https://www.pensioenhervorming.be/