Zes projecten geselecteerd voor duurzamere ziekenhuiszorg

België heeft wil tegen 2050 koolstofneutraal zijn, ook in de gezondheidszorg. Minder wegwerpproducten gebruiken, en in het bijzonder minder plastic, past volledig binnen die ambitie. Het Europees Milieuagentschap stelde immers een sterke toename van wegwerpplastic vast sinds de COVID-19-pandemie.

Ziekenhuizen staan daarbij voor een belangrijke uitdaging: duurzaamheid verzoenen met maximale veiligheid voor patiënten en zorgprofessionals. Met deze projectoproep moedigt de FOD Volksgezondheid ziekenhuizen aan om hun werkwijzen kritisch te bekijken, te innoveren en actief mee te bouwen aan een milieuvriendelijker zorgsysteem.

“De klimaattransitie laat zich niet opdelen. Emissies en fossiele materialen verminderen, hergebruik stimuleren en de circulaire economie versterken maken deel uit van één en dezelfde beweging. Deze projecten tonen aan dat het, zelfs in veeleisende sectoren zoals de gezondheidszorg, mogelijk is om concreet, coherent en verantwoordelijk te handelen”, benadrukt Jean‑Luc Crucke, federaal minister van Mobiliteit, Klimaat en de Ecologische Transitie, belast met Duurzame Ontwikkeling.

De geselecteerde projecten focussen op: 

• Een directe vermindering van het gebruik van wegwerpproducten voor minstens één specifiek producttype of binnen een bepaalde locatie.
• Het versterken van transversale processen, zoals aankoop, logistiek, samenwerking en gegevensuitwisseling tussen verschillende actoren, met als doel het gebruik van wegwerpproducten structureel te verminderen.

In totaal is er 633.000 euro voorzien voor de financiering van de zes projecten.

Project Switch – CHC
Dit project ontwikkelt, op basis van levenscyclusanalyses en wetenschappelijk onderzoek, een gestandaardiseerde methode om vlot over te stappen van wegwerpmateriaal naar herbruikbare alternatieven.

Herdenken van zorgprocedures om SU-materialen te vermijden en te verminderen – UZ Gent

UZ Gent herbekijkt zorgprocedures om het gebruik van wegwerpmaterialen zoals nierbekkens, cellulose kompressen en niet-steriele handschoenen terug te dringen via een gestructureerde methodologie die onnodig gebruik elimineert.

Ziekenhuisapothekers als sleutelfiguren in de vermindering van medische wegwerpmaterialen in de interventie- en chirurgische afdelingen – Universitair Ziekenhuis Brussel – Erasmusziekenhuis (H.U.B.)

Dit project onderzoekt de rol van de ziekenhuisapotheker bij het verminderen van medische wegwerpmaterialen in interventie- en chirurgische afdelingen.

Vermindering van het onjuist gebruik van niet-steriele wegwerphandschoenen – Saint-Luc Bouge
Dit project zet een gerichte bewustmakingscampagne op rond het correct gebruik van niet-steriele handschoenen, met educatieve tools en begeleiding van zorgteams.

Circulair hechten – UZ Brussel
Met project “Circulair hechten” schakelt UZ Brussel over op herbruikbare en modulaire hechtingssests die beter aansluiten bij de reële behoeften. Het ziekenhuis betrekt het personeel actief gedurende het hele traject.

Re-Birth – AZ Klina
Re-Birth implementeert circulaire strategieën (weigeren, herdenken, verminderen) in de verloskamer. Zo wil het ziekenhuis afval beperken en tegelijk infectierisico’s vermijden, in nauwe samenwerking met zorgpersoneel en academische partners.

Naast de uitvoering zullen deze projecten ook nauw worden opgevolgd. De laureaten krijgen ondersteuning van een externe consultant voor de rapportage en evaluatie van hun impact, om de uitrol ervan mogelijk te maken en de praktijken in andere ziekenhuizen te verbeteren.

“Goede zorg betekent niet alleen investeren in innovatie en hervormen. Ziekenhuizen zijn op zich grote organisaties die een belangrijke impact hebben op het klimaat. Door hun steentje bij te dragen houden ze het leefmilieu van de mensen gezond en dus ook de mensen. Als we in de zorg slimmer omgaan met materialen, verminderen we afval, verlagen we de klimaatimpact en houden we de zorg even veilig. Dat is winst voor patiënten, zorgverleners en de planeet. », verklaart Frank Vandenbroucke, federaal minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid.

De FOD Volksgezondheid coördineert het programma en bewaakt de voortgang van de doelstellingen. Het eindrapport verschijnt midden 2028, na afloop van de financieringsperiode.