50% meer bestuivende insecten tegen 2030

Ze zijn essentieel voor de biodiversiteit en een groot deel van onze voedselgewassen, maar toch gaat het met bestuivende insecten bergafwaarts. Om deze trend te keren, lanceert België zijn nationale strategie inzake bestuivers 2021-2030. De bevoegde overheden, zowel de regionale als de federale, verbinden zich ertoe samen te werken voor gezonde ecosystemen, een betere voedselproductie en het welzijn van de mens. 

Eén van de vele bijdragen van biodiversiteit en ecosystemen is bestuiving: een fenomeen dat essentieel is voor de voortplanting van planten door de overdracht van bloem tot bloem. De meest efficiënte bestuivers zijn insecten, waaronder bijen, zweefvliegen, vlinders en motten. Zij spelen een sleutelrol in de productie en de kwaliteit van ons voedsel en zijn een echte bondgenoot voor onze landbouwers. "Voedingsproducten die afhankelijk zijn van bestuivers dragen in aanzienlijke mate bij tot gezond menselijk voeding en goede voedingsmiddelen. Onder de soorten die van bestuivers afhankelijk zijn, bevinden zich veel fruit-, groente-, zaad-, noten- en oliezaadgewassen, die veel micronutriënten, vitaminen en mineralen aan het menselijke dieet bijdragen". (IPBES,20161) 

De situatie is echter zorgwekkend en dringend voor de Belgische wilde bestuivers, die blootstaan aan talrijke bedreigingen, waaronder het gebruik van pesticiden, de overdracht van ziekteverwekkers, de vernietiging van hun habitat, intensieve landbouw, invasieve uitheemse soorten en de klimaatverandering. Een voorbeeld: van de 381 soorten wilde bijen is meer dan een derde verdwenen of in verschillende mate met uitsterven bedreigd.

Met het oog op deze alarmerende situatie hebben de federale en regionale overheden de handen ineengeslagen om een nationale strategie inzake bestuivers te ontwikkelen voor de periode 2021-2030. De vier ministers van Leefmilieu en de leden van de Interministeriële Conferentie voor het Leefmilieu, uitgebreid met de ministers en staatssecretarissen die verantwoordelijk zijn voor Landbouw en Wetenschapsbeleid, hebben zich ertoe verbonden de nodige personele en financiële middelen vrij te maken voor de uitvoering van deze strategie.

Deze nationale strategie omvat een reeks maatregelen voor het behoud van bestuivende insecten (wilde en gedomesticeerde) en bestuiving in heel België. Tegen 2030 moet het aantal soorten waarvan de populatie achteruitgaat, gehalveerd zijn en moet het aantal soorten met een positieve trend met 50% zijn toegenomen ten opzichte van 2019. 

De eerste as van de strategie is erop gericht de land- en tuinbouw bestuiversvriendelijk te maken. Dit omvat een reeks bestuiversvriendelijke landbouwpraktijken, een intensievere dialoog tussen belanghebbenden, een betere samenhang tussen beleidsmaatregelen in de landbouw- en de milieusector, en een nauwe samenwerking tussen boeren en tuinders, imkers, natuurbeschermingsorganisaties en landbouworganisaties.

De tweede as gaat over steden, infrastructuur en ruimten die bestuiversvriendelijker moeten worden gemaakt. Er zijn veel mogelijkheden om de aanwezigheid van bestuivers te stimuleren en hun bescherming te verbeteren in stedelijke gebieden, vooral langs wegen en spoorwegen.

Ten slotte is de strategie erop gericht de kennis over en het bewustzijn van de status van bestuivers en de oorzaken van hun achteruitgang te verbeteren.

Deze drie assen hebben tot doel:

• de omvang, kwaliteit, diversiteit en connectiviteit van habitats verbeteren om gezonde gemeenschappen te bevorderen die beter bestand zijn tegen de klimaatverandering, verspreid over het hele Belgische grondgebied; 
• de factoren te verzachten die tot hun achteruitgang leiden;
• om hun uitsterven te voorkomen.

Naast de voordelen voor de biodiversiteit wil de strategie ook bijdragen tot de zekerheid van de voedselproductie, de veerkracht van de ecosystemen en de Belgische economie, alsook tot het menselijk welzijn. De strategie valt dus binnen de context van de Europese Green Deal.

Raadpleeg de strategie : 50% meer bestuivende insecten tegen 2030 | FOD Volksgezondheid (belgium.be)