17 mrt 2026 11:04

Enabel neemt voortouw in internationale samenwerking met nieuw model voor klimaatvriendelijke energie-investeringen

België en Mozambique verdiepen hun partnerschap in hernieuwbare energie via een samenwerkingsmodel dat klimaatfinanciering aantrekt, instellingen versterkt en privé-investeringen vrijmaakt. Die samenwerking staat deze week in de schijnwerpers tijdens RENMOZ in Europa. Op dit tweedaags event in Brussel bepreken de Mozambikaanse overheid en de Europese privésector hoe ze hun nationale energiebeloften kunnen omzetten in gestructureerde programma's die open staan voor investering.

De energietransitie van Mozambique stelt een ambitieus doel: volledige elektriciteitsvoorziening tegen 2030. Om dat doel te bereiken is naar schatting 19 miljard dollar aan investeringen nodig, met naar verwachting ongeveer 50% privékapitaal. Het verwezenlijken van deze ambitie hangt niet alleen af van financiering, maar ook van geloofwaardig bestuur, transparante inkoopsystemen en regelgevingskaders die zijn afgestemd op internationale normen voor klimaatfinanciering.

President Daniel Chapo stelt het als volgt: "Deze transitie kunnen we niet alleen uitvoeren. Ze vraagt om solide partnerschappen. We bouwen voort op een lange vertrouwensbasis met Europa - vandaag richten we ons op investeringen, innovatie en het gezamenlijk creëren van kansen."

Off-grid oplossingen hebben een enorm potentieel en zijn belangrijk voor het uitbreiden van de elektriciteitsvoorziening in landelijke en achtergestelde gebieden. Door hun partnerschap versterken het Nationaal Energiefonds van Mozambique (FUNAE) en Enabel samen de institutionele en regelgevende kaders voor commercieel levensvatbare gedecentraliseerde hernieuwbare energie.

Isália Dimene, ceo van FUNAE, ziet het zo: "Het partnerschap tussen FUNAE en Enabel heeft een belangrijke rol gespeeld bij het versnellen van de toegang tot energie op het platteland. Het draagt ook bij aan de versterking van de institutionele coördinatie en afstemming tussen de verschillende belanghebbenden in de energiesector, de bevordering van een geïntegreerde aanpak van elektriciteitsvoorziening buiten het elektriciteitsnet en het aantrekken van klimaatfinanciering met betrokkenheid van de private sector bij projecten die bijdragen aan de duurzame en inclusieve ontwikkeling van het land."

Voor België weerspiegelt dit een bewuste evolutie in de internationale samenwerking. Publieke middelen worden ingezet als katalysator - met minder structurele risico's, sterkere bestuurssystemen en markten die langetermijninvesteringen kunnen dragen.

"In Mozambique en veel van onze partnerlanden treedt Enabel op als facilitator van klimaatfinanciering, door overheden wegwijs te maken in complexe financieringsmechanismen, het opbouwen van de juiste institutionele capaciteit en het omzetten van ambitieuze klimaatplannen in financieel haalbare projecten. Dat gaat van het ondersteunen van de toegang tot het Groen Klimaatfonds tot het testen van innovatieve instrumenten zoals debt‑for‑climate swap en koolstofmarkten. Onze rol daarbij is om partners samen te brengen en de financiering te laten werken voor echte lokale klimaatactie. RENMOZ toont hoe een sterke coördinatie tussen instellingen het aantal investeringen optrekt dat nodig is voor een veerkrachtige en koolstofarme toekomst," zegt Jean Van Wetter, ceo van Enabel.

Door de investeringsbereidheid te versterken en financieel haalbare clusters van hernieuwbare energie op te tuigen, draagt de samenwerking tussen België en Mozambique bij aan de Global Gateway-doelstellingen van de Europese Unie om privékapitaal te mobiliseren en duurzame infrastructuurpartnerschappen in Afrika te ondersteunen.

Er zijn 4,9 miljoen nieuwe aansluitingen nodig en miljarden aan investeringen. De prioriteit daarbij is om de institutionele omkadering en de investeringskaders van de energiemarkt in Mozambique te consolideren. Enabel blijft zich inzetten om die structurele transitie te ondersteunen.