Tewerkstelling van personen met een handicap in het federaal openbaar ambt: de toestand in 2019

Het tewerkstellingscijfer van medewerkers met een handicap bij de federale overheid bedraagt 1,22%. Dit is een duidelijke daling ten opzichte van 2018 en het laagste cijfer sinds 2010, ondanks verschillende maatregelen om de aanwerving van mensen met een handicap te bevorderen. Het aantal vrouwen met een handicap bij de federale overheid bedraagt 43,33 % vrouwen en 56,67 % mannen.

Er zouden 924 bijkomende personen met een handicap aangeworven moeten worden, om het wettelijke quotum van 3% te bereiken. 

De commissie wijdt de daling aan :

• het met pensioen gaan van medewerkers met een handicap
• de daling van het aantal rekruteringen bij het federaal openbaar ambt
• de daling van 25%, over een periode van 10 jaar, van het totale aantal federale personeelsleden. 

In haar evaluatierapport voor het jaar 2019, schetst de BCAPH vaststellingen en analyses op basis van gegevens over tewerkstelling van personen met een handicap, ingezameld bij de federale organisaties (deze gegevens werden gehaald uit het federale Infocenter). De BCAPH richt zich tot de regering met 9 aanbevelingen om de aanwerving van personen met een handicap binnen het federaal openbaar ambt te verhogen.

Vijf federale organisaties bereiken of overstijgen in 2018 het quotum van 3% voor de tewerkstellingsgraad van personen met een handicap:

• het Koninklijk Meteorologisch Instituut
• de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
• de Regie der Gebouwen.

De Commissie kiest ervoor om 9 concrete aanbevelingen te doen aan de regering, om de aanwerving van personen met een handicap binnen het federaal openbaar ambt verder te verbeteren:

1. Nadenken over en onderzoeken van verschillende actiepistes om het huidige systeem van de verplichte tewerkstelling van personen met een handicap efficiënter te maken.
2. Doorgaan met de verbetering van de aanwervingskanalen.
3. De organisaties aanmoedigen om de dimensie ‘handicap’ te integreren in alle organisatorische aspecten en personeelsprocessen.
4. Ervoor zorgen dat elke organisatie minstens jaarlijks bewustmakingsacties voert naar de medewerkers en het management om tewerkstelling van mensen met een handicap te bevorderen.
5. Een specifiek fonds oprichten om de redelijke aanpassingen van werkplekken in de federale overheid te financieren en om expertise in het domein van de redelijke aanpassingen te ontwikkelen.
6. Toelaten dat personen met een handicap hun tewerkstelling behouden of kunnen terugkeren naar het werk na een lange periode van werkonbekwaamheid. Alle mogelijke redelijke aanpassingen moeten worden bekeken voor wordt geconcludeerd dat behoud van tewerkstelling niet mogelijk is of vervroegde pensionering nodig is.  
7. De controle op de raadplegingen van de wervingsreserves door de inspecteurs van Financiën evalueren. De BCAPH wil graag dat de Inspectie van Financiën jaarlijks een verslag richt aan de ministers belast met Begroting en Ambtenarenzaken, en aan de BCAPH.
8. De maatregelen van de minister van Ambtenarenzaken permanent maken, om de online testen na het oorspronkelijk geplande jaar verder te kunnen zetten ten behoeve van personen met een handicap.
9. De berekeningsmethode vereenvoudigen voor het beroep op maatwerkbedrijven door federale organisaties, dat mee mag tellen voor hun quotum.

De Commissie wijst ook op de noodzaak van een sterk engagement van alle actoren, en vooral van de regering, om de voorwaarden in te voeren die de integratie van personen met een handicap bij het federaal openbaar ambt kunnen bevorderen.

Het evaluatieverslag 2019 van de BCAPH is in elektronische versie beschikbaar op Fedweb, het portaal van het federale personeel.

Contact

• carph.bcaph@bosa.fgov.be

Ingesteld door het koninklijk besluit van 5 maart 2007, heeft de BCAPH als opdracht bij de regering verslag uit te brengen over de toestand van de tewerkstelling van personen met een handicap in het federaal openbaar ambt en de regering advies te geven over het beleid daarover. Zij is ook belast met de evaluatie van de inspanningen die de federale organisaties leveren om de doelstelling van 3% te bereiken die voorbehouden is aan de aanwerving van personen met een handicap.

Om haar opdracht tot een goed einde te brengen, is de Commissie paritair samengesteld uit vertegenwoordigers van de overheid en vertegenwoordigers van de vakorganisaties. Door de diversiteit van de profielen en horizonten van haar leden heeft de Commissie een specifieke expertise op het vlak van tewerkstelling van personen met een handicap.

De website https://infocenter.belgium.be biedt op transparante wijze toegang tot de gegevens van een zestigtal federale instellingen. Hij wordt op regelmatige tijdstippen aangevuld door de correspondenten van de federale overheidsorganisaties met gegevens over hun personeel. Op basis van deze gegevens levert de toepassing statistische verslagen, die geraadpleegd kunnen worden door al wie de site bezoekt. De gegevens worden met elkaar in verband gebracht volgens verschillende criteria: statuut, niveau, geslacht, leeftijd, taalrol, graad/titel, functiefamilie, plaats van tewerkstelling, types afwezigheid, premies, …