Autogebruik in woon-werkverkeer kan significant dalen door alternatieven in digitaal pakket samen te brengen

De studie werd vandaag voorgesteld op het webinar ‘Mobility as a Service (MaaS) als hefboom naar duurzame mobiliteit: kansen en uitdagingen’. MaaS benadert zich kunnen verplaatsen als een vorm van dienstverlening, waarin gebruikscomfort centraal staat en waarvoor men geen vervoersmiddel hoeft te bezitten om toch overal te kunnen geraken.

Onderzocht werd het potentieel van MaaS in de B2B-context, waarin het typisch uit twee elementen bestaat:

• een app voor de werknemers om hun verplaatsingen intermodaal te organiseren (d.w.z. een deur-tot-deur-traject plannen, zo nodig reserveren, betalen en steeds kunnen bijsturen op basis van real-time info);
• een internetplatform voor de werkgever dat een efficiënte afhandeling mogelijk maakt van de mobiliteitsopties waarover de werknemers beschikken.

Met dit onderzoek wilde de FOD Mobiliteit en Vervoer nagaan in welke mate en onder welke voorwaarden bedrijven bereid zijn om te kiezen voor een ‘MaaS B2B’-mobiliteitsdienst.

Het onderzoek bestond uit twee luiken. In juni 2020 vulden 84 mobiliteitsdeskundigen van bedrijven een vragenlijst in. Vervolgens organiseerden we begin maart 2021 twee focusgroepen.

We stellen vast dat er een grote bereidheid bestaat om te werken aan alternatieven voor het pendelverkeer per wagen. Hoe divers de werksituatie van onze respondenten ook is, gemeenschappelijk is het streven naar het verkleinen van het aandeel van de woon-werkverplaatsingen met de eigen auto zonder passagiers. Er zijn verschillende manieren om dat doel te bereiken en daarin is een prominente plaats weggelegd voor MaaS. Een kleine meerderheid van de deelnemers reageert namelijk welwillend op de mogelijke toepassing van een MaaS-aanbod in hun organisatie.

Gunstige arbeidsvoorwaarden

Ten eerste: het moet aansluiten bij de arbeidsvoorwaarden. Onze respondenten zien de grootste implementatiemogelijkheden voor MaaS B2B in bedrijven waar de tussenkomst van de werkgever ruimer is dan een abonnement op het openbaar vervoer. Bijgevolg zijn de mogelijkheden groter in de privésector dan bij de overheid en non-profit instellingen.

Haalbaar alternatieven

Ten tweede: alternatieven voor wagengebruik moeten haalbaar zijn. Dat veronderstelt:

• dat de focus in de eerste plaats ligt op het woon-werkverkeer en niet op verplaatsingen tijdens het werk, met name als het om zeer verscheiden locaties gaat of men zwaar materiaal vervoert;
• dat er voldoende mogelijkheden andere dan de wagen beschikbaar zijn om het werk te bereiken. Dat kan problematisch zijn in meer afgelegen gebieden, waar er doorgaans een zwak aanbod is van openbaar vervoer en soms ook een zwakke fietsinfrastructuur.

Een uitgebreid MaaS-aanbod van duurzamere vervoersmiddelen en mobiliteitsdiensten

Ten derde: men is vragende partij voor een ruim pakket vervoermiddelen en mobiliteitsdiensten om in het MaaS-aanbod op te nemen. Of het nu gaat om deel- of huurfietsen, klassiek of elektrisch, telkens wil 65 à 70 % dat ze erbij zijn. Opvallender is dat er nog een iets grotere aanhang is voor wat vooral autodiensten zijn, zoals pechverhelping en het tanken of opladen van voertuigen. Daarnaast is er heel wat interesse om betalend parkeren te integreren. Dit illustreert dat MaaS meer is dan vervoermiddelen ter beschikking stellen; mobiliteit wordt inderdaad een vorm van dienstverlening. Tegelijk is de ambitie om het wagenbezit te vervangen door een reeks duurzame alternatieven wellicht te hoog gegrepen, maar MaaS kan zeker wel een goede aanvulling zijn en zo het autogebruik doen verminderen.

Een kwaliteitsvolle dienstverlening

Ten vierde: een goede dienstverlening is bij uitstek van groot belang in een B2B-context met name ten aanzien van de werkgevers. Zij zien in MaaS een echte win-win: een betere toegankelijkheid van het bedrijf met meer keuzemogelijkheden, gepaard gaand met een efficiëntere afhandeling van de vervoersvoordelen van de werknemers, bij voorkeur in een geïntegreerd, geautomatiseerd beloningssysteem.

Nu de relance van samenleving en economie voor de deur staat na de COVID-crisis, is de tijd meer dan ooit rijp om meer duurzame modellen te implementeren. De maatschappelijke en politieke context waarin er een sterke groei is van plaatsonafhankelijk werken, de toename van deeltijds werk en de urgentie rond de klimaatproblematiek, verhoogt de vraag naar flexibele en op maat gesneden mobiliteitsoplossingen. Dit onderzoek bevestigt dat MaaS de belofte in zich draagt een tool aan te reiken voor een vlotter en duurzamer verkeer dankzij een betaalbaar, comfortabel, flexibel en goed toegankelijk intermodaal vervoersaanbod.

Georges Gilkinet, Vicepremier en minister van Mobiliteit: "Steeds meer mensen combineren verschillende vervoermiddelen of kiezen, afhankelijk van wat ze op dat moment nodig hebben: de bus, de metro of de trein, een scooter, de fiets, een deelauto, enz. Als je mobiliteit ziet als een dienst, zonder dat die beperkt is tot je eigen auto, biedt dat flexibelere en comfortabelere oplossingen in het dagelijks leven. Mobility as a Service, of kortweg MaaS, is ook goed voor onze planeet en voor het klimaat, door innovatieve oplossingen voor milieu-uitdagingen. Ik wil MaaS voor iedereen toegankelijker maken, zeker voor woon-werkverkeer. Door de dynamiek van deze sector in volle evolutie volop te steunen, wil ik bijdragen tot de ontwikkeling van MaaS in België om mee te bouwen aan een vrijere mobiliteit."

Thomas De Spiegelaere
Woordvoerder FOD Mobiliteit en Vervoer
E-mail: pers@mobilit.fgov.be
Gsm: 0485 19 59 63
Twitter: @thomasdsp