Hoge Gezondheidsraad vraagt meer aandacht voor geestelijke gezondheid van jonge kinderen

De Hoge Gezondheidsraad pleit ervoor dat investeren in de geestelijke gezondheid van jonge kinderen een ethische, maatschappelijke én economische noodzaak is.

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de eerste levensjaren een beslissende invloed hebben op de lichamelijke en geestelijke gezondheid, het goed meekunnen op school, sociale integratie en toekomstige productiviteit. Investeringen in deze periode leiden tot een betere algemene gezondheid, minder ongelijkheid en een sterkere collectieve veerkracht.

Bovendien zijn de economische voordelen aanzienlijk: elke euro die geïnvesteerd wordt in de vroege kinderjaren bespaart tot drie euro op volwassen leeftijd – onder meer door lagere toekomstige kosten voor gezondheidszorg, werkloosheid en criminaliteit.

1. Bewustmaking van de bevolking

Bewustmaking over het belang van geestelijke gezondheid in de eerste levensjaren is cruciaal. De bevolking moet beter geïnformeerd worden over de uitdagingen van het ouderschap, de ontwikkeling van kinderen en de factoren die bijdragen aan een goede geestelijke gezondheid. De Hoge Gezondheidsraad beveelt daarvoor gerichte sensibiliseringscampagnes aan. 

2. Ondersteuning van gezinnen

Gezinnen hebben een absolute behoefte aan ondersteuning, zowel tijdens de zwangerschap als na de geboorte. De HGR pleit voor prenatale gesprekken en opvoedingsondersteuning, aangevuld met structurele maatregelen die de leefomstandigheden verbeteren. Gezinnen moeten toegang hebben tot gezonde voeding, kwaliteitsonderwijs, spel- en vrijetijdsactiviteiten en positieve sociale contacten. Extra aandacht is nodig voor gezinnen in kwetsbare situaties.

3. Opleiding van professionals

Professionals die in contact komen met gezinnen spelen een sleutelrol in het vroegtijdig herkennen van mentale kwetsbaarheid. De Hoge Gezondheidsraad benadrukt de noodzaak van opleiding voor professionals op elk niveau, actualisering van alle opleidingen op het gebied van de perinatale zorg, toegang tot erkende screeningsinstrumenten en nauwe samenwerking tussen alle betrokkenen. Bij het vaststellen van een kwetsbaarheid moet onmiddellijk een zorgpad uitgestippeld worden op maat van het kind, de ouders en hun omgeving.

4. Toegankelijkheid

Toegankelijke zorg is noodzakelijk om de geestelijke gezondheid van jonge kinderen effectief te bevorderen. De HGR pleit daarbij voor de uitbouw van perinatale netwerken op fysieke locaties dicht bij gezinnen. Die netwerken moeten de vraag om hulp destigmatiseren, de toegang tot zorg vergemakkelijken en zorgen voor een continue opvolging van gezinnen.

Deze aanbevelingen vereisen een geïntegreerde nationale strategie. Structurele en politieke coördinatie tussen alle betrokken beleidsniveaus en -regio’s is noodzakelijk om versnippering van zorginterventies tegen te gaan. Het creëren van een gunstige omgeving voor de ontwikkeling van kinderen is daarbovenop een gedeelde verantwoordelijkheid van beleidsmakers, zorgverleners, ouders én de samenleving als geheel. Alleen wanneer deze aanbevelingen algemeen, consistent en transversaal worden toegepast, kunnen ze hun volle impact bereiken.

Het volledige advies (HGR 9742) vind je op de website van de Hoge Gezondheidsraad.

De Hoge Gezondheidsraad (HGR) is het wetenschappelijk adviesorgaan van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Met het oog op de bescherming en de verbetering van de volksgezondheid, brengt de Hoge Gezondheidsraad wetenschappelijke adviezen uit als leidraad voor beleidsmakers en gezondheidswerkers. Dankzij zijn netwerk van experts en zijn interne medewerkers, baseert hij deze onpartijdige en onafhankelijke adviezen op een multidisciplinaire evaluatie van de huidige stand van de wetenschap. Zo heeft de HGR een systeem van beheer van mogelijke belangenconflicten ingesteld. De Raad verstrekt zijn adviezen op verzoek van de Minister of op eigen initiatief en maakt ze openbaar.

Alle openbare adviezen en brochures zijn te vinden op de website: www.hogegezondheidsraad.be.