Uitvoering celstraffen tussen twee en drie jaar voortaan altijd via rechter

Gevangenisstraffen tussen zes maanden en drie jaar vergleden tot voor kort systematisch naar elektronisch toezicht. Het was een omzendbrief van het gevangeniswezen die de uitvoering van deze korte straffen regelde.

Daar komt nu dus verandering in: bij de uitvoering van straffen van meer dan twee jaar en maximum drie jaar uitgesproken vanaf 1 september komt er altijd een rechter tussen. Voor straffen boven de drie jaar is dat nog steeds de strafuitvoeringsrechtbank en voor straffen onder de drie jaar een alleenzetelende strafuitvoeringsrechter. In een tweede fase zal dit ook het geval zijn voor straffen van maximaal twee jaar.

Wie veroordeeld is tot een gevangenisstraf tussen de twee en drie jaar kan vragen om die straf geheel of gedeeltelijk buiten de gevangenis uit te zitten, via zogenaamde strafuitvoeringsmodaliteiten. Concreet gaat het over: beperkte detentie, elektronisch toezicht, voorwaardelijke invrijheidsstelling en voorlopige invrijheidstelling met het oog op verwijdering van het grondgebied of overlevering. De veroordeelde vraagt de strafuitvoeringsmodaliteit zelf aan en het is de strafuitvoeringsrechter die erover beslist.

Voor celstraffen van maximaal drie jaar, gelden volgende termijnen:

• beperkte detentie of elektronisch toezicht: aanvraag mogelijk vanaf zes maanden voor een derde van de straf is uitgezeten,
• voorwaardelijke en voorlopige invrijheidstelling: aanvraag mogelijk vanaf het moment dat een derde van de straf is uitgezeten.

De nieuwe wet introduceert nu een procedure waarbij de kortveroordeelde de strafuitvoeringsmodaliteit aanvraagt en een dossier samenstelt. Tijdens de behandeling van zijn of haar aanvraag kan de gevangenisstraf tijdelijk opgeschort worden.

Verloop van de procedure:

• De veroordeelde ontvangt na de veroordeling de brief van het openbaar ministerie (het zogenaamde gevangenisbriefje).
• De veroordeelde biedt zich binnen de 5 werkdagen spontaan aan op de griffie van de gevangenis.
• De griffie controleert of de veroordeelde in aanmerking komt voor een bepaalde strafuitvoeringsmodaliteit.
• Indien het geval en er is voldaan aan alle voorwaarden, dan kan de gevangenisstraf opgeschort worden tot de strafuitvoeringsrechter uitspraak doet. Dat betekent dat de veroordeelde tijdelijk de gevangenis mag verlaten. Hij of zij krijgt dan vijftien dagen de tijd om een dossier (inlichtingenformulier en bewijzen) in te dienen op de griffie van de strafuitvoeringsrechtbank.
• De strafuitvoeringsrechter neemt een beslissing over de strafuitvoeringsmodaliteit.

Voor bepaalde misdrijven zal de veroordeelde sowieso in de gevangenis moeten blijven tot er een uitspraak is van de strafuitvoeringsrechter, zelfs al is aan alle voorwaarden voldaan. Dat geldt bijvoorbeeld bij veroordelingen wegens seksuele of terroristische misdrijven.
Ook als de veroordeelde zich niet spontaan aanmeldt op de griffe van de gevangenis, moet die sowieso de uitspraak afwachten in de gevangenis.

• Gevangenisstraf tussen 2 en 3 jaar
• Nieuwe brochure met daarin de procedure en alle praktische details voor de aanvraag van strafuitvoeringsmodaliteiten
• De wet externe rechtspositie (WERP)
• Vacante plaatsen bij de magistratuur en het gerechtelijk personeel
• Nieuwsbericht: De federale regering investeert in 15 detentiehuizen.

press@just.fgov.be